Myom ( myoma uteri )

Myomlar rahmin kas tabakasından köken alan çoğu zaman iyi huylu ( kanser hücresi içermeyen)  tümörlerdir.

myometrium nedir?

Rahim ( uterus) 3 tabakadan oluşur :

1. Rahim iç zarı ( endometrium )
2. rahim duvarı  ( myometrium ) ve
3. rahim dış zarı ( seroza) .

Myometrium rahimin orta tabakası olup kas dokusundan oluşur , doğumda kasılarak doğumun gerçekleşmesinde görevlidir. 

Myometrium homojen nedir ?

Myometrium kas tabakasından oluşur Myometriumun homojen olması sağlıklı normal yapıda olduğunu gösterir.

Miyom  Nedir? Belirtileri nelerdir?

İçi sıvı dolu olan oluşumlar olan kistlerden farklıdırlar.

İçleri sıvı ile  değil,  patates gibi kas dokusu ile  doludur.

Kadınlarda çok sık rastlanırlar. Görülme sıklığı yaşla artar.  

35 yaş üstü  10  bayanın  yaklaşık 3’ü ya da 4’ünde mevcuttur.

Tek veya çok sayıda olabilirler. Büyüklükleri farklı olabilir.

Büyüklüklerinden çok yerleşim yeri önem arz eder.  

Rahim Duvarının 3 tabakası vardır;

• Rahim duvarının dış yüzeyine  doğru büyüyenlere  Subseröz  Myom,
• Rahim duvarının içerisinde olanlara İntramural Myom
• Rahim iç zarı olan endometriuma doğru yerleşenlere SubMukoz Myom,
• Rahmin içerisine doğru büyüyenlere İntrakaviter Myom adı verilir.

Miyom Belirtileri nelerdir?

• Genellikle hiçbir şikâyete neden olmazlar.
• Bazen çok fazla büyüyerek diğer organlara bası yapabilirler.

Örneğin;

• İdrar torbasına baskı yaparak  sık idrar çıkma isteğine yol açabilirler.
• Bağırsaklara bası yaparak kabızlık ve bağırsak tıkanıklığı,
• Kasık toplardamarlarına bası yaparak damar iltihaplanmasına yol açabilirler.
• Nadiren  kasık ağrısı, şiddetli adet sancıları, ilişki sırasında ağrı ve bel ağrısına neden olabilir.
• Rahim içindeki( intrakaviter veya submiköz) myomlar  uzun süreli ve aşırı adet kanamalarına neden olabilirler. Yine bu tipteki myomlar, gebe kalamamaya ya da düşüklere yol açabilir.

Rahim ağzındaki myomlar ara kanamalara da neden olabilir.

Miyomlar gebeliğe nasıl etki eder?
Rahim içindeki( intrakaviter veya submiköz)  gebe kalamamaya ya da düşüklere yol açabilir. 

Rahim duvarının içinde ( intramural myom)  ya da dışarı doğru büyüyen myomların da bebek sahibi olmaya olumsuz etkisi olabilir.

Bu konu tartışmalıdır. Konu hakkında farklı  görüşler mevcuttur.  

Bizler belli büyüklükten sonra  rahim içine baskı yapmasa da  ürettikleri bazı maddelerle ve rahmin kasılmasını etkileyerek  gebeliğe olumsuz etkilerinin olabileceğini düşünmekteyiz.

Miyomlar hamilelikte;

• erken doğum,
• şiddetli kasık ağrıları,
• bebekte gelişme geriliği gibi sorunlara yol açabilirler.

Miyomlar nasıl tedavi edilir?

Miyomlar patates gibi sert kistler gibi içi sıvı dolu olmayan kitlelerdir. Bu nedenle kesin tedavisi ancak ameliyatla bu kitlenin çıkarılması ile mümkündür. Ya da son yıllarda kasık damarından girilerek anjio işlemi ile miyoma giden damarlar tıkanarak myomun kurutulması yöntemi kullanılmaktadır.

Burada unutulmaması gereken bazı hususlar vardır:

• Herhangi bir  şikayete yol açmayan büyüme  göstermeyen myomlar belli aralıklarla kontrol edilebilir. Ameliyata gerek yoktur.
• Ancak şikâyete neden olan, kanser riski düşünülen miyomlara  müdahale edilmelidir.
• Her miyomun ameliyatla alınmasına gerek yoktur.
• Anjio işlemi ile miyomu besleyen damarların tıkanması ile kurutulması nadirde olsa rahmin zarar görerek kaybedilmesi riski taşır . Doğum yapmayan çocuk sahibi olmayan kadınlar için uygun değildir.
• Doğum yapmayan henüz çocuk sahibi olmayan kadınlarda ameliyat kararı öncesi 2 kez düşünmek kar zarar hesabı yapmak önemlidir.
• Maalesef myomları ortadan kaldıran bir ilaç yoktur.
• Bazı ilaçlar myomları geçici olarak küçültebilir. Ancak ortadan kaldırmaz ilaç bırakılınca tekrar aynı  büyüklüğe döner.
• Bu nedenle en kabul gören tedavi şekli cerrahi olarak çıkartılmalarıdır.

Önceki yıllarda  40 yaş üstü kadınlarda myomları çıkartmak yerine rahmin alınması düşünülürken son yıllarda gerekmedikçe rahmin alınması  gerekli görülmemektedir.

Tabi ki rahmin alınmaması,  myomların tekrarlama olasılığını beraberinde getirir. Bu ayrıntı da unutulmamalıdır.

Çocuk isteği olanlarda ve gençlerde ise myom çıkarılması ameliyatı  dikkatli ve özenli yapılmalıdır.  Myom rahim içerisinden çıkarılır iken rahim iç tabakasına  zarar verilmemelidir. Bu tabakada oluşan bir hasar, rahim içinin kapanmasına ve yapışmasına neden olabilir. Bu durum gebe kalmaya engel olabilir.

Myomektomi - miyom ameliyatı nasıl yapılır? 

Rahmin yumurtalıkların korunarak sadece miyomun ameliyatla çıkarılmasına MYOMEKTOMİ adı verilir. Açık  ya da kapalı yöntemle miyomektomi yapılabilinir.

Cerrahın deneyimi yeterli ise ve  uygun büyüklük ve lokalizasyonda ise( subseroz ve ıntramural yerleşimli)  ise myomlar kapalı endoskopik yöntem olan laparoskopi  ile çıkarılmalıdır.

Bu işlemde karın cildine kesi yapılmaz. Sadece göbek deliğine ve 2 farklı noktaya 1- 1.5 cm lik kesi yapılarak myom çıkarılır. Ancak bu işlem her myom için uygun değildir.  

Kapalı yöntemle başlayan kimi ameliyatlar açık ameliyata dönebilir.

Laparoskopi ile miyom ameliyatı hakkında daha detaylı bilgi için--> LAPAROSKOPİ

Rahim içerisindeki myomlar ise vajinal yolla karın cildine hiç kesi yapılmadan bir kamera yardımı ile kapalı bir yöntem olan histeroskopi  ile  çıkarılabilir.

Hİsteroskopi ile miyom ameliyatı hakkında daha detaylı bilgi için -->HİSTEROSKOPİ 

Son yıllarda hiç ameliyata gerek kalmadan  bacaktan damar içine bir kateter yerleştirilir ve anjiyograjik olarak myomu besleyen damar bulunur ve bazı maddelerle bu damar tıkanır.

Böylelikle myoma kan gitmez ve küçülmesi sağlanmış olur.

Ancak bu yöntemin 2 önemli yan etkisi vardır. İşlem tüm rahmi etkileyebilir. % 1 olasılıkla rahmin alınması gerekebilir. Bu nedenle çocuğu olmayan veya çocuk isteği olanlarda, gençlerde bu olumsuzluk nedeniyle önerilmemektedir.

Diğer bir yan etkisi işlem sonrasında şiddetli ağrılar görülebilir.

Myom ameliyatı sonrası myom tekrarlar mı?

Evet. Tekrarlayabilir. Myom çıkarılması sonrası 5 yıl içinde tekrarlama olasılığı yaklaşık %10’dur.

Miyom tedavisinde şifalı bitkiler doğal bitkisel tedavi  Miyomu eriten küçülten yiyecekler 

Myomlar patates gibi içi sertdolu kitlelerdir. Yumurtalık kistleri içi sıvı dolu olan balon gibidirler. Miyomu eriten, küçülmesini sağlayan etkili bir bitkisel tedavi yöntemi ya da şifalı bitki yoktur.

Miyom için soğan kürü kullananlar 

Miyomun erimesi küçülmesi için soğan kürü kullanan hastalarımız olmuştur. Yapılan kontrollerinde myom büyüklüğünde küçülme olmadığı saptanmıştır.

Miyomda ilaç tedavisi

Miyomları küçülten ilaç tedavisi mümkündür. Bu küçülme  geçicidir. Yani ilaç tedavisini aldığınız sürece etkili olur. Bu ilaçlar hastada geçici menopoza sebep olur. Hasta adet göremez ateş basmaları olabilir. Gebelerde kullanılamaz. Kalıcı bir çözüm sağlamaz. 

Sadece çok büyük ameliyatla çıkarılması zor miyomlarda miyom boyutu küçülsün, ameliyata hazırlık olsun ve ameliyat daha kolay geçmesi amacıyla ameliyattan 2-3 ay oncesi ilaç tedavisi verilebilir. Diğer yandan hastanın yoğun kanaması var ama ameliyat olmasına engel ciddi bir sağlık sorunu varsa zaman kazanmak amacıyla ilaç tedavisi verilebilir.

Miyom damar içi yolla tedavisi - Embolizasyon

Bu yöntem girişimsel radyoloji uzmanları tarafından yapılmaktadır. Bu yöntemde kasık bölgesinden girilen bir katater ile miyomu besleyen atardamarın içine damarı tıkayan bir tıkaç konur damar kapatılır. Böyle myom kansız kalır. kurumuş bir erik gibi büzüşür. boyutu küçülür. 

Bu tekniğin bazı riskleri vardır. Doğum yapmamış ve çocuk sayısını tamamlamamış hastalara uygun değildir. Bazı durumlarda rahim kaybedilebilir , rahmin komple alınması gerekebilir. Ayrıca kasıktan yapılan anjio işlemininde kanama emboli gibi riskleri vardır. Bu riskler nedeniyle çok yaygın kullanılmamaktadır.

Miyomu ne yok eder?

Miyomun küçülmesini çoğu zaman menopoz sağlar. Miyomu büyüten kadınlık hormonlarıdır. O nedenle menopozda hormonlar eksildiği tükendiği için miyomlarda çoğu zaman küçülür. 

Menopoz yaşı yakın ise hastaya ameliyat önermek yerine bir süre beklemek mantıklı olabilir.

Menopoza rağmen küçülmeyen büyüyen miyomlar tehlikelidir. Ameliyatla alınması uygun olur.

Miyomu olup hamile olanlar

Miyomlar gebelikte sorun yaratabilir. Gebelik öncesi muayene ve değerlendirme bu nedenle önemlidir. Gebelikte risk oluşturacak myomlar gebelik öncesi ameliyatla alınabilir. Ameliyat myom sayısı ve lokasyonuna göre 3 ameliyat yönteminden biri ile alınabilir . Bunlar açık ameliyat / laparoskopi / histeroskopi yöntemleridir.

Myomlar rahim iç zarına yakınsa ilk aylarda gebelikte kanama ve düşük riskine yol açabilir.

Rahim orta tabakasında olan ve genel olarak 5 cm ve üzerinde büyüklüğe sahip myomlar erken doğumu tetikleyebilir gebelikte miyom ağrısına neden olabilir.

Kimi zaman büyük miyomlar doğum kanalını kapatarak vajinal doğuma engel olabilir.

Miyomlarda bazen dejenerasyon denilen durum olur. Myomu besleyen damarlarda tıkanma olur . Çok ciddi ağrı söz konusu olabilir. 

Miyomlar gebelikte ameliyat edilmez. 

Miyomu olan gebeler her zaman sezaryen olmak zorunda değildir.  Seaaryen olması gerekirse sezaryen esnasında alınabilir. Ancak lokasyou uygun değilse kanama riski varsa sezaryende de alınamayabilir.

Miyomlar hamilelikte çoğu zaman büyürler ve doğum sonrası çoğu zaman küçülürler.

Miyomun zararları - yan etkileri

Miyomlar çoğu zaman kitlelerdir. Birçok kadında görülebilir. Her zaman miyomların ameliyat edilmesi gerekmez. Miyomların zararları büyüklüğüne yerleştiği yere göre değişiklik gösterir. 

Yoğum adet kanaması 

Anemi kansızlık

Halsizlik

Sık idrara çıkma

Kasık bel ağrısı

Hamile kalamama

Düşük ve erken doğum riski

Gebelikte kasık karın ağrısı

Nadiren kansere dönüşüm riski gibi zararları vardır

Miyomda kanama- miyomda adet düzensizliği ara kanama olur mu?

Myomlar yoğun ve uzun süren kanamalara yol açabilir. Adet kanamaları uzun sürer parça parça kanama görülebilir. Bu durum hastada kansızlık anemiye neden olabilir. 

Adetlerin sık veya geç gelmesi  ya da ara kanama miyomlarda görülen bir belirti değildir.

Op Dr Zeki SALAR

Kadın Hast Doğum ve İnfertilite uzmanı

Memorial Hastanesi Kadın Doğum ve Tüp Bebek Merkezi Ataşehir Istanbul